Historiek

Doorheen de geschiedenis



Het ontstaan en het bestaan van de Koninklijke Harmonie "Les Bons Vivants" zijn zo nauw verweven met de Wetterse geschiedenis, dat de archieven van de Harmonie een goedbewaarde spiegel vormen van het Wetteren van de laatste twee eeuwen van het vorige millennium.

Vele Wetterse families hebben elk op hun manier bijgedragen aan de uitbouw van het genootschap tot de Harmonie die wij nu kennen.


De naam "Les Bons Vivants" werd, hoewel reeds kort na de oprichting in gebruik gekomen, pas in 1811 voor het eerst officieel gebruikt. In 1843 werd deze naam, die oorspronkelijk als een ludieke benaming voor het toonkundig genootschap werd gebruikt, in het nieuwe vaandel verwerkt.




Een terugblik op de meest markante gebeurtenissen:


Op 24 Thermidor van het jaar 12 (12 augustus 1804) werd de Harmonie als toonkundig genootschap onder de naam "les Mélomanes" gesticht. De stichtingsakte, voorzien van de zegel van de Franse Republiek, geeft de namen weer van een belangrijk deel van  de toenmalige Wetterse notabelen.


Het eerste openbare optreden van het "Toonkundig Genootschap", een twintigtal leden sterk, vond plaats bij de terugkeer uit Parijs van de  eerste voorzitter Charles François Ghislain Vilain XIIII, de Meier van Wetteren, waar hij de kroning van Napoleon tot keizer had bijgewoond.


Bij zijn overlijden in 1808 werd hij als voorzitter opgevolgd door zijn zoon burggraaf Hyppolite Vilain XIIII, die als lid van het Nationaal Congres een niet onbelangrijke rol heeft gespeeld bij het  ontstaan van het  jonge België. De burggraaf was op jeugdige leeftijd zelf reeds actief als spelend lid. Onder zijn voorzitterschap trad de  vereniging meer naar buiten en stond zij meestal in voor de muzikale omlijsting van de festiviteiten in de gemeente. In 1810 werd aan Keizer Napoleon Bonaparte en diens eega Keizerin Marie-Louise, op doorreis naar Gent, een muzikale begroeting gebracht ter hoogte van het Bourgondisch Kruis. De vereniging nam ook met succes deel aan vele muziekwedstrijden. Na een korte periode van stilstand bij het einde van de Franse bezetting kreg de vereniging onder het bewind van Willem I de wind in de zeilen. Zij werd meermaals gelauwerd en behaalde o.a. in 1820 de gouden medaille tijdens de eerste Nijverheidstentoonstelling te Gent. Tot groot jolijt van de Wetterse bevolking richtte men ook zelf muziekwedstrijden in, en werden er praalstoeten en concerten met gastoptredens van niet Wetterse musici georganiseerd.


In tegenstelling tot heel wat verenigingen uit de regio heeft de Harmonie zonder veel averij de storm van de Belgische omwenteling doorstaan. De festiviteiten in Gent en Mechelen naar aanleiding van de ingebruikname van de eerste spoorweg op het Europese vasteland in 1837, waren de eerste van een reeks belangrijke optredens in het jonge koninkrijk België.

Een eerste festival werd ingericht tijdens de Wetterse kermis van 1843.


Het aanzien van de Harmonie was zo groot, dat niet alleen notabelen uit het Wetterse, maar uit het ganse land lid werden van "Les Bons Vivants". Er werd dan ook beroep gedaan op bekende muziekmeesters zoals Leclercq en Clément, de chefs van de muziekkorpsen van de garnizoenen van Gent en Antwerpen.

Door het nieuwe transportmiddel, de trein, waren er optredens in Oostende, Blankenberge, Antwerpen, Namen, ....


Het muzikale succes contrasteerde sterk met de penibele toestand waarin veel gezinnen zich bevonden. Ziektes en mislukte oogsten veroorzaakten veel leed, en om dit te verzachten werden tussen 1843 en 1854 verscheidene liefdadigheidsconcerten georganiseerd.


Het overlijden van Burggraaf Hyppolite Vilain XIIII in 1873, voorzitter van de vereniging sedert 1808 en tevens gedurende 50 jaar burgemeester van Wetteren, betekende een zwaar verlies voor Les Bons Vivants.

Samen met de burggraaf verdween de unionistische samenhang en barstte er ook in Wetteren een strijd los tussen Katholieken en Liberalen.

De opvolgingsstrijd werd door dhr. Lennsens als volgt omschreven:


"Op 7 juli 1873 moest in de algemene vergadering overgegaan worden tot de benoeming van een Voorzitter in vervanging van Burggraaf Hyppolite Vilain XIIII, overleden op 18 maart 1873, na omtrent 65 jaar dit ambt te hebben  bekleed. Op een zeer woelige bijeenkomst werd Baron Amedée van Pottelberghe de  la Potterie gekozen met 65 stemmen tegen 34 aan M. Constant van Cromphaut, die in onze gemeente onlangs de Katholieke Kring had gesticht. Vandaar de verdeeldheid in de maatschappij; enige leden, spelende en andere, namen ontslag waaronder het groottste aantal "gedwongen". De ondergang van "Les Bons Vivants" scheen beslist te wezen, want alles werd in 't werk gesteld om de maatschappij te hinderen."


zaal

Zo werd in 1874 de gemeentelijke subsidie aan de vereniging, die al meer dan vijftig jaar alle officiële plechtigheden opluisterde, zonder meer geschrapt. De nieuwe in de Katholieke Kring opgerichte muziekvereniging kreeg echter onmiddellijk en zonder verpinken een gemeentelijke toelage toegewezen. De climax werd bereikt  in 1877 toen de lokaalhouder Jozef Van Hoecke zijn opzeg kreeg en de harmonie verplicht werd haar lokaal “ de Keizer “ in de Brugstraat te verlaten.


Deze zoveelste provocatie sterkte echter Les Bons Vivants in hun strijd om te overleven, en reeds ter gelegenheid van kermis 1878 kon de Harmonie haar intrek nemen in haar prachtige nieuwe feestzaal in de Molenstraat. Een complex dat spijtig genoeg  niet aan de tand des tijds heeft kunnen weerstaan, maar dat bij de ietwat oudere Wetteraars nog steeds mooie herinneringen oproept. 


Een jaar na zijn aanstelling overleed de voorzitter baron Amédée van Pottelsberghe. Hij werd opgevolgd door zijn broer Armand die op zijn beurt in 1881 werd opgevolgd door notaris Romain Vander Auwermeulen.  In deze periode kwam de harmonie onder de muzikale leiding van Arthur Vander Gracht, die ook dirigent was van de harmonie van de stad Gent. Onder zijn leiding kende "Les Bons Vivants"  nieuwe muzikale hoogdagen.


Ter gelegenheid van het honderdjarige bestaan van de harmonie, werd  haar op 7 juli 1904 door ZM Koning Leopold II, het recht verleend  de titel te voeren van “Koninklijke Harmonie”. In dit jubeljaar telde de harmonie 59 spelende en 71 ereleden en werden de leden Philogne Lenssens, Achiel Mertens, Karel-Lodewijk Van Hoecke en Cyriel Van Damme  door de voorzitter Jules De Geyter  in de bloemetjes gezet. Zij waren immers 50 lid van de harmonie.


Op een  groots internationaal concours in Gent, naar aanleiding van de wereldtentoonstelling van 1913, schitterde de Harmonie met  een derde prijs. Een revancheconcert, gevraagd door de handelaars van Gent, leverde  hen de felicitaties op van Jef Vandermeulen, componist van het concoursstuk 'Floralies'. De Harmonie leek schitterende jaren tegemoet te gaan.


Een aanslag op een Oostenrijkse kroonprins in Sarajevo, besliste er echter anders over. De grote oorlog volgde. Dood en ontreddering werden voor 4 jaar het lot van België. Doch evenals de gemeente kwam ook de harmonie deze slag te boven. In juni 1919 kon met veertien muziekanten reeds een eerst concert gegeven worden onder leiding van Jean Lafontaine.

In 1922 volgde de heer Gaston Liebaert  de overleden voorzitter De Geyter op. Het optreden tijdens de Gentse Floraliën van 1923 was het laatste grote optreden van dirigent Vander Gracht als muziekchef van "Les Bons Vivants". Hij gaf de dirigeerstok door aan Adolf Moortgat.


De negatieve allocatie die verbonden is met het jaar 1929, het jaar van de beurscrash, was zeker niet toepasselijk op de harmonie. In deze periode van muzikale hoogconjunctuur vierde de harmonie haar 125-jarig bestaan. De harmonie werd algemeen erkend als één van de betere (liefhebbers) muziekverenigingen. Haar optreden op o.a. de Gentse Kouter,  ter gelegenheid van de Floraliën, in het park van de erevoorzitter Beernaerts, of op de Aalsterse Handelsfoor kenden enorm veel bijval. Het hoogtepunt was het optreden in Gent, samen met andere koninklijke muziekverenigingen en dit ter gelegenheid van het Belgisch Eeuwfeest, en in aanwezigheid van Z.K.H. Koning Albert I en Koningin Elizabeth.

In deze periode ontstond ook de  jaarlijkse traditie om zomerfeesten te organiseren in het park “ De Vijvers” van de familie Van  De Velde. Deze festiviteiten groeiden uit van een gezellig samenzijn voor de leden tot een drukbezochte Vlaamse Kermis. Veelvuldig waren ook de uitstappen naar zee waar de harmonie fel gesmaakte concerten ten beste gaf. Andere orgelpunten waren de radio-opnames. Een eerst uitzending vanuit de “liberale cercle” vond plaats op 9 januari 1935. 


Doch geleidelijk pakten zich donkere wolken samen boven het Europese vasteland. Een nieuwe wereldbrand kondigde zich aan. Dood en vernieling bleven ook Wetteren nu niet bespaard.

Desondanks kon kort na de bevrijding reeds de eerste repetitie plaatsvinden. Een eerste belangrijk evenement was de Vlaamse Kermis ter gelegenheid van V-dag. Het werd een echte overrompeling aan “de Vijvers”. Het was een echte Victory-day … veel Volk, veel Vreugde en veel Vertier. Het gewone leven hernam met concerten en optredens, uitstappen naar zee….


1948 was een jaar van rouw door het overlijden van voorzitter Gaston Liebaert. Onder zijn impuls had de harmonie zich omgevormd tot een moderne vereniging met een goed uitgebouwd instrumentarium, voldoende gewapend om de uitdagingen van deze nieuwe tijden met succes aan te gaan.

Lucien Liebaert nam de fakkel over van zijn vader Gaston en stond de harmonie met raad en daad bij in deze sterk veranderende, maar soms woelige tijden…. De Koningskwestie en de schoolstrijd deden België daveren.


In 1966 werd Maurice Bracke verkozen tot voorzitter in opvolging van Lucien Liebaert die eerder kwam te overlijden. Onder impuls van de nieuwe voorzitter werden er succesvolle tuinconcerten georganiseerd.




Drie jaar later mocht de harmonie uit handen van haar erevoorzitter, mevrouw Lucien Liebaert, een nieuw vaandel in ontvangst nemen.

Het ontwerp was van de hand van kunstschilder Herman Verbaere.

Dit nieuwe vaandel werd met trots gedragen tijdens een grote muzikale optocht van tientallen muziekkorpsen door de Wetterse straten.











In 1979 werd het 175-jarig bestaan van de harmonie op passende wijze gevierd. Een groots banket en een grandioos galaconcert onder leiding van dirigent Gaston Devenijns, die op dat ogenblik reeds meer dan 20 jaar het dirigeerstokje hanteerde, waren de  hoogtepunten van dit feestelijk gebeuren. Op 16 juni  werd de harmonie ontvangen en gehuldigd op het “stadhuis” van Wetteren.

Een jaar later werd de viering van 1000 jaar Wetteren, op de markt, afgesloten met een grootse apotheose waarbij 'Les Bons Vivants' samen met de andere Wetterse muziekverenigingen optraden.


Na het overlijden van voorzitter Maurice Bracke in 2002 werd op vraag van het bestuur Reine De Coninck de nieuwe voorzitter van de harmonie. De viering van het 200-jarig bestaan van de koninklijke harmonie Les Bons Vivants in 2004 was in volle voorbereiding.


.........


Memorabele momenten


12 augustus 1804

Stichting van het Toonkundig Genootschap door Burggraaf Charles François Ghislain Vilain XIIII


1810

Aubade aan keizer Napoleon


1829

Serenade aan Koning Willem I tijdens zijn doortocht in Wetteren


1838

Begroeting van Koning Leopold I bij inhuldiging spoorweglijk Mechelen-Gent


1885

Begroeting van Koning Leopold II ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling te Brussel


1904

Koninklijke titel toegekend door Koning Leopold II ter gelegenheid van het eeuwfeest


1930

Onafhankelijkheidsfeesten te Gent; défilé voor Koning Albert I en Koningin Elisabeth


1954

150 jarig jubileum van de Koninklijke Harmonie "Les Bons Vivants"


1969

Inhuldiging van de nieuwe vlaggen door Koninklijke Harmonie "Les Bons Vivants" en van de ziekenbond de Broederhand II


1979

175 jarig jubileum van de Koninklijke Harmonie "Les Bons Vivants"


1994

Voorstelling boek "Koninklijke Harmonie Les Bons Vivants ... als een blauwe draad doorheen het tijdsbeeld"


2004

200 jarig jubileum van de Koninklijke Harmonie "Les Bons Vivants"


2014

210 jarig  bestaan van de Koninklijke Harmonie "Les Bons Vivants"



Voorzitters sedert 1804


Burggraaf Charles François Ghislain Vilain XIIII

(1804 - 1808)


Burggraaf Hypolite Vilain XIIII

(1808 - 1873)


Baron Amédé van Pottelsberghe de la Poterie

(1873 - 1874)


Baron Armand van Pottelsberghe de la Poterie

(1874 - 1881)


Notaris Romain der Auwermeulen

(1881 - 1897)


Edward Audenaerde

(1897 - 1899)


Dokter Gustaaf d'Hollander

(1899 - 1902)


Jules De Geyter

(1902 - 1922)


Gaston Liebaert

(1922 - 1948)


Lucien Liebaert

(1948 - 1966


Maurice Bracke

(1966 - 2002)


Reine De Coninck

(2002 - ....)